Trong khuôn khổ Tuần lễ Trọng tài và Hoà giải Việt Nam 2026 (Vietnam ADR Week 2026), Tổng Thư ký Trung tâm Hoà giải Thương mại Quốc tế Việt Nam (VICMC) – PGS.TS. Nguyễn Minh Hằng đã tham gia Hội thảo “Hòa giải thương mại: Góc nhìn từ các chuyên gia quốc tế và Việt Nam” do Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Trung tâm Hòa giải Việt Nam (VMC) và Hội Luật gia Việt Nam phối hợp tổ chức.
Hội thảo nhận được sự tham gia của đại diện Cục Bổ trợ tư pháp, lãnh đạo, trọng tài viên, hoà giải viên của VIAC, VMC cùng luật sư, chuyên gia và đông đảo các bạn sinh viên quan tâm đến phương thức hoà giải thương mại.
📌 Chương trình được chia thành hai phiên thảo luận chính:
• Thực tiễn hoà giải thương mại quốc tế tại Malaysia, Nhật Bản và Singapore;
• Kỹ năng hoà giải và hiệu quả của phương thức hoà giải thương mại.
Thông qua phần trình bày của các diễn giả Việt Nam và quốc tế, người tham dự có cơ hội tiếp cận nhiều thông tin cập nhật và góc nhìn thực tiễn về sự phát triển của hoà giải thương mại trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng. Bên cạnh những tiềm năng lớn, các diễn giả cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều khó khăn mà hoà giải thương mại tại Việt Nam đang đối mặt như:
-Số lượng vụ việc hoà giải còn khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng phát triển;
-Cơ sở vật chất và tính chuyên nghiệp tại một số trung tâm hoà giải còn hạn chế;
-Số lượng hoà giải viên sử dụng thành thạo ngoại ngữ chưa nhiều, gây khó khăn cho tranh chấp đầu tư và thương mại quốc tế;
-Chưa có cơ chế hỗ trợ rõ ràng về thuế, thể chế và thẩm phán chuyên trách hoà giải;
-Tâm lý ưu tiên sử dụng Toà án và Trọng tài vẫn còn phổ biến trong cộng đồng doanh nghiệp.
💬 Từ thực tiễn giải quyết tranh chấp tại VICMC cũng như góc nhìn về văn hoá kinh doanh và giải quyết tranh chấp tại Việt Nam, Tổng Thư ký Nguyễn Minh Hằng đã chia sẻ quan điểm rằng vai trò của luật sư trong hoà giải là đặc biệt quan trọng. Khi tham gia hoà giải, luật sư không chỉ tạo ra giá trị pháp lý mà còn mang lại giá trị kinh tế rất lớn cho khách hàng thông qua việc hỗ trợ các bên đạt được giải pháp hiệu quả, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Bên cạnh đó, Tổng Thư ký Hằng cũng đồng tình với quan điểm của nhiều diễn giả về yếu tố “niềm tin” trong hoà giải. Theo đó, hoà giải viên cần có sự thấu hiểu, kỹ năng lắng nghe và khả năng kết nối để các bên có thể thực sự đặt niềm tin vào quá trình hoà giải.
✨ Tại phần trao đổi chuyên sâu, Tổng Thư ký Nguyễn Minh Hằng đã đặt vấn đề về kỹ năng để hoà giải viên có thể đóng vai trò như một “luật sư độc lập”, hỗ trợ các bên nhìn nhận vấn đề mà không khiến họ nghi ngờ về tính độc lập, trung lập của mình. Trả lời vấn đề này, GS.TS. Mai Hồng Quỳ – Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM; Hoà giải viên VMC; Trọng tài viên VIAC nhấn mạnh rằng kỹ năng đặt câu hỏi là một trong những kỹ năng quan trọng nhất của hoà giải viên. Việc đặt câu hỏi đúng cách không chỉ giúp các bên củng cố niềm tin vào hoà giải viên mà còn hỗ trợ họ nhìn nhận rõ hơn ưu thế, hạn chế và lợi ích thực sự của mình trong tranh chấp.
Một nội dung thảo luận đáng chú ý khác liên quan đến việc một bên trong biên bản hoà giải thành mong muốn đưa điều khoản trọng tài ICC để giải quyết các tranh chấp phát sinh từ thoả thuận hoà giải thành do chưa thực sự tin tưởng cơ chế Toà án Việt Nam. Trước vấn đề này, PGS.TS. Trần Văn Nam – Nguyên Trưởng Khoa Luật; Hoà giải viên VMC; Trọng tài viên VIAC và Bà Nguyễn Thị Mai – Giám đốc VMC cho rằng thoả thuận hoà giải thành có giá trị pháp lý tương đương một bản án và vai trò hỗ trợ của Toà án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hiệu lực thi hành của thoả thuận. Đồng thời, các chuyên gia cũng nhìn nhận rằng hoà giải thương mại tại Việt Nam vẫn còn khá mới nên cần thêm thời gian để xây dựng niềm tin với cộng đồng doanh nghiệp.
🔍 Từ các phần trao đổi và thảo luận, các diễn giả đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển của hoà giải thương mại trong thời gian tới, bao gồm:
• Hoàn thiện thể chế và xây dựng Luật về hoà giải;
• Tham gia Công ước Singapore;
• Tăng cường niềm tin của doanh nghiệp và luật sư đối với hoà giải;
• Đẩy mạnh sự hỗ trợ của các cơ quan nhà nước, đặc biệt là Toà án;
• Đưa môn học về giải quyết tranh chấp trở thành học phần bắt buộc trong đào tạo luật;
• Xây dựng thương hiệu và nâng cao hình ảnh của đội ngũ hoà giải viên tại Việt Nam.
🌱 Đặc biệt, Tổng Thư ký VICMC Nguyễn Minh Hằng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “ươm mầm” văn hoá hoà giải từ thế hệ sinh viên thông qua các hoạt động học thuật và thực tiễn như Cuộc thi Hoà giải Thương mại Việt Nam – V-MED. Đây được xem là một trong những nền tảng quan trọng để thúc đẩy sự phát triển bền vững của hoà giải thương mại tại Việt Nam trong tương lai.
Hội thảo đã kết thúc thành công, tốt đẹp. VICMC xin chúc mừng thành công của Hội thảo trong khuôn khổ Vietnam ADR Week 2026 và tin rằng hoà giải thương mại sẽ ngày càng phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam. Với sự đồng hành của cộng đồng pháp lý, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, hoà giải sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là phương thức giải quyết tranh chấp hiện đại, hiệu quả và bền vững. VICMC cũng kỳ vọng thế hệ luật sư và hoà giải viên trẻ sẽ tiếp tục lan toả văn hoá hoà giải trong tương lai.
Ban Thư ký
